Make your own free website on Tripod.com
 

 

 
 

จากการสำรวจและขุดค้นแหล่งโบราณคดีในเขตจังหวัดลำพูน และที่ชาวบ้านพบในรูปแบบต่าง ๆ ได้พบโบราณวัตถุอันเนื่องในพระพุทธศาสนา ประเภทพระพิมพ์จำนวนหนึ่ง คือ พระพิมพ์ซุ้มพุทธคยา พระกวาง พระลือหน้ามงคล พระแปด และพระสิบแปด โดยขุดพบในชั้นวัฒนธรรมล้านนา (พุทธศตวรรษที่ ๑๙)
            พระพิมพ์ซุ้มพุทธคยา  มีรูปแบบเหมือนพระพิมพ์ ที่แพ่หลายอยู่ในพม่า ที่เมืองพุกาม และพะโค ในระหว่างพุทธศตวรรษที่ ๑๖ ส่วนพระลือหน้ามงคลนั้น เป็นกลุ่มพระพิมพ์ที่มีอายุในระหว่างพุทธศตวรรษที่ ๑๕ - ๑๖ เป็นกลุ่มพระพิมพ์ที่คลี่คลายคติ และรูปแบบมาจากเรื่องราวในพุทธประวัติสองตอน คือ ตอนตรัสรู้ใต้ต้นโพธิที่พุทธคยา และตอนแสดงปฐมเทศนา ที่ป่าอิสิปตนมฤคทายวัน ซึ่งเป็นภาพพุทธประวัติที่นิยมสร้างกันในอินเดีย ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ในสกุลช่างคุปตะ (พุทธศตวรรษที่ ๗ - ๑๑) และสกุลปาละ (พุทธศตวรรษที่ ๑๒ - ๑๔)
 

            สำหรับพระลือหน้ามงคล ซึ่งจัดอยู่ในกลุ่มปรกโพธิ (กลุ่มพระรอด พระคง พระเปิม และพระบัง) สร้างตามคติและรปแบบที่แสดงเรื่องราวในพุทธประวัติตอนตรัสรู้ และปฐมเทศนา ซึ่งแสดงภาพพระพุทธเจ้าปางมารวิชัย และมีกวางสองตัวหมอบอยู่ข้าง (สัญลักษณ์การแสดงปฐมเทศนาที่ป่ากวาง) แสดง่วาอิทธิพลพุทธศาสนาที่ปรากฎในเมืองหริภุญชัยนั้น มาจากหลายสาย มีอิทธิพลศิลปะอินเดีย แบบคุปตะผ่าน วัฒนธรรมทวารวดีเข้ามาทางหนึ่ง และมีคตินิยมของชาวพื้นเมืองผสมผสาน จึงปรากฎรูปแบบพระพิมพ์ที่มีลักษณะแตกต่างออกไป กลายเป็นแบบเฉพาะของชุมชนในวัฒนธรรมหริภุญชัยต่อไป
 

        พระลือหน้ามงคล  เป็นพระพิมพ์ขนาดกลาง กว้างสองเซนติเมตร สูงสามเซนติเมตร ใหญ่กว่าพระคงและพระบางเล็กน้อย ขุดพบที่วัดประตูลี้ วัดมหาวัน วัดพระคงฤาษี วัดดอนแก้ว และบริเวณสำนักฆ์กู่เหล็ก
            พุทธลักษณ์จะแตกต่างกับพระคง พระคง พระบาง พระเปิม คือ องค์พระที่ครองจีวร ห่มดองมีสังฆาฏิพาดบ่า ประทับนั่งบนฐานที่มีลักษณะคล้ายดอกบัว โดยรอบองค์พระจะมีรัศมีรอบ ๆ ซุ้มประดับด้วยดอกบัวและก้านบัว ที่ไม่ใช้ใบโพธิเหมือนกับพระคง พระบาง พระเปิม องค์ที่พิมพ์ชัดจะมีพระพักตร์ดูงดงามของศิลปะหริภุญชัย เนื้อองค์พระละเอียด เนียนนุ่มประหนึ่งว่าเล็บจะหยิกได้แต่จริงๆแล้วค่อนข้างแข็งแกร่ง หากเป็นพระที่ผ่านการใช้สัมผัสมาเป็นเวลานาน เนื้อหาจะเนียนนุ่ม หนึกและ มีความสว่างปรากฏอยู่ในตัว